ტრადიციული დოჯო კარატისტებით რიგებში

GKF • ენა და ტრადიცია

ტერმინოლოგია

იაპონური კარატეს ძირითადი ტერმინები — დანები, ქიუები, ქამრები, დგომები, დარტყმები, ბლოკები და ბრძანებები — ყველა ერთ სახელმძღვანელოში.

ხარისხები

23 ტერმინი
დანი

ოსტატის ხარისხი

შოდან

I დანი

ნიდან

II დანი

სანდან

III დანი

იონდან

IV დანი

გოდან

V დანი

როქუდან

VI დანი

ნანადან

VII დანი

ჰაჩიდან

VIII დანი

ქუდან

IX დანი

ჯიუდან

X დანი

ქიუ

მოსწავლის ქამრის ხარისხი, შავ ქამრამდე

ჯიუ იჩი ქიუ

მეთერტმეტე ქიუ

ჯიუ ქიუ

მეათე ქიუ

ქუ ქიუ

მეცხრე ქიუ

ჰაჩი ქიუ

მერვე ქიუ

ნანა ქიუ

მეშვიდე ქიუ

როკუ ქიუ

მეექვსე ქიუ

გო ქიუ

მეხუთე ქიუ

იონ ქიუ

მეოთხე ქიუ

სან ქიუ

მესამე ქიუ

ნი ქიუ

მეორე ქიუ

იჩი ქიუ

პირველი ქიუ

ქამრები და ფერები

20 ტერმინი
ობი

ქამარი

შირო ობი

თეთრი ქამარი

ორენჯი ობი

ნარინჯისფერი ქამარი

აოობი

ცისფერი (ლურჯი) ქამარი

ქიირო ობი

ყვითელი ქამარი

მიდორი ობი

მწვანე ქამარი

ჩაირო ობი

ყავისფერი ქამარი

ქურო ობი

შავი ქამარი

შირო

თეთრი

ორენჯი

ნარინჯისფერი

აო

ცისფერი (ლურჯი)

ქიირო

ყვითელი

მიდორი

მწვანე

ჩაირო

ყავისფერი

აკა

წითელი

მურასაქი

იასამნისფერი

ბაიორეტტო

იისფერი

ფინქუ

ვარდისფერი

გურეე

ნაცრისფერი

ქურო

შავი

რიცხვები და დათვლა

31 ტერმინი
იჩი

ერთი

ნი

ორი

სან

სამი

ში (იონ)

ოთხი

გო

ხუთი

როქუ

ექვსი

შიჩი (ნანა)

შვიდი

ჰაჩი

რვა

ქუ

ცხრა

ჯიუ

ათი

პირველი

იჩი ბან

მეორე

ნი ბან

მესამე

დაი სან

მეოთხე

დაი იონ

მეხუთე

გო ბანმე

მეექვსე

როქუ ბანმე ნო

მეშვიდე

ნანა ბანმე ნო

მერვე

ჰაჩი ბანმე ნო

მეცხრე

ქიუ ბანმე

მეათე

ჯიუ ბანმე

ერთხელ

იჩი დო

ორჯერ

ნი დო

სამჯერ

სან კაი

ოთხჯერ

იონ კაი

ხუთჯერ

გო კაი

ექვსჯერ

როქუ კაი

შვიდჯერ

ნანა კაი

რვაჯერ

ჰაჩი კაი

ცხრაჯერ

ქიუ კაი

ათჯერ

ჯიუ კაი

ქაუნტო

თვლა

დგომები

16 ტერმინი
დაჩი

საწყისი დგომი, პოზიცია

ჰეუსოკუ დაჩი

საწყისი დგომი, ფეხის ტერფები ერთად

მუსუბი დაჩი

საწყისი დგომი, ქუსლები ერთად, ფეხის წვერები ოდნავ გვერდზე გაწეული

ჰეიკო დაჩი

საწყისი დგომი, ფეხის ტერფები თითქმის მხრების სიგანეზე

ფუდო დაჩი

საწყისი დგომი, ფეხები მხრების სიგანეზე

უჩჰაჩიჯი დაჩი

საწყისი დგომი, ქუსლები მხრების სიგანეზე, ფეხის თითები შიგნით, ერთმანეთისკენ შემოტრიალებული

ზენკუცუ დაჩი

ძირითადი წინა დგომი

კოკუცუ დაჩი

ძირითადი უკანა დგომი

სანჩინ დაჩი

ძირითადი თავდაცვითი დგომი „ქვიშის საათი"

კიბა დაჩი

ძირითადი დგომი „მხედარი"

ნეკოაში დაჩი

გადამსვლელი დგომი „კატა"

ცურუაში დაჩი

გადამსვლელი დგომი „წერო"

მოროაში დაჩი

გადამსვლელი დგომი, ფეხები მხრების სიგანეზე, ერთერთი ფეხი წინ გაწეული ტერფის სიგრძეზე

კუმიტე (კამაეტე) დაჩი

საბრძოლო სტანდარტული დგომი

ნაორე (ომონა იჩი)

პირველად დგომში დაბრუნება

საგარი (მოდორიმას)

უკან დაბრუნება შემოტრიალების გარეშე

სხეულის ნაწილები

26 ტერმინი
ატამა

თავი

აგო

ნიკაპი, ყბა

კუბი

კისერი

ნოდო

ყელი

ჰანა

ცხვირი

გამმენ (კაო)

სახე

მე

თვალი

მიმი

ყური

ქუჩი

პირი

მუნე

მკერდი

სენაკა

ზურგი

რიბუ

ნეკნი

საკოცუ (შინკოცუ)

ლავიწი

შინზო

გული

ჯუშინ

სიმძიმის ცენტრი

ჰიჯი

იდაყვი

ჰიზა

მუხლი

ჰიზაკანსეცუ

მუხლის სახსარი

სუნე

წვივი

კაკატო (ჰიირუ)

ქუსლი

კოიუბი

ნეკა თითი

კომეკამი (ფუკია)

საფეთქალი

კოკან

საზარდული

გედან

ქამრის დაბლა, სხეულის ქვედა ნაწილი

ჩუდან

საშუალო დონე (ყელიდან ქამრამდე)

ჯოდან

ზედა პოზიცია თავისა და კისრის დონეზე

ხელები და მუშტები

19 ტერმინი
ტე

ხელი

კენ (კობუში)

მუშტი

იპპონ ნუკიტე

შეკრული მუშტი წინ გამოწეული საჩვენებელი თითით

ნაკაიუბუ იპპონ კენ

შეკრული მუშტი წინ გამოწეული მოხრილი შუა თითით

ნიჰონკენ

შეკრული მუშტი წინ გამოწეული მოხრილი საჩვენებელი და შუა თითებით

ოიაიუბი იპპონკენ

შეკრული მუშტი გვერდზე გამოწეული მოხრილი ცერა თითი

იოჰონ ნუკიტე

„ხელი-შუბი", ოთხი ერთად შეკრული და გამართული თითებით დარტყმა

ტეკუბი

მაჯა

კოკენ (ტეკუბი ნო უვაგავა)

მაჯის ზედა მხარე

ტეცუი

„ხელი ურო", დარტყმა მუშტის ქვედა ნაწილით

იაში

ხელისგული

ურაკენ

მუშტის უკანა მხარე

მაე ტე

წინა ხელი

მოროტე (რიოტე დე)

ორივე ხელი

მოროტე ძუკი (რიოტე დე ტატაკუ)

ორივე ხელით დარტყმა

მიგი

მარჯვენა, მარჯვნივ

ჰიდარი

მარცხენა, მარცხნივ

ოი (ონაჯი)

ერთმხრივი (მარჯვენა ხელი და მარჯვენა ფეხი, ან მარცხენა ხელი და მარცხენა ფეხი)

სოტო

გარეთ, ხელი გარედან შიგნით

ფეხები და დარტყმები ფეხით

21 ტერმინი
აში

ფეხი, ფეხები

აში ნო ურა

ფეხის ძირი

მაე აში

წინა ფეხი

უშირო აში (აში ო უშირო ნი ტატტე)

უკან მდგომი ფეხი

აში ბარაი (აში ო კერუ)

ფეხის გამოკვრა

გერი

დარტყმა ფეხით

გერი ვაზა

ფეხით დარტყმის ტექნიკა

მაე გერი

წინ დარტყმა ფეხით

მაე აში გერი (მაეაში უჩი)

წინა ფეხით დარტყმა

გედან გერი

ფეხით დარტყმა ქამრის დაბლა

იოკო გერი

ფეხის დარტყმა გვერდით

მავაში გერი (აში დე მავაშიგერი)

ფეხით წრიული დარტყმა

ურა მავაში გერი

ფეხის ტერფის ქვედა ნაწილით ტრიალში დარტყმა

უშირო გერი

ფეხით დარტყმა უკან

ტობი გერი

ნახტომში დარტყმა ფეხით

ჰიზა გერი

მუხლით დარტყმა

ტობი (ტობიორიტა)

ახტომა

ბარაი

გვერდით გაწევა

აკი

დაცემა

კაიკიაკუ

შპაგატი

იოკო (იოკო ჰოკო)

გვერდით

დარტყმები და ბლოკები

22 ტერმინი
ძუკი (ცუკი)

დარტყმა ხელით

ძუკამი (ცუკამარუ)

ჩაჭიდება

აგე ძუკი

ქვევიდან ზემოთ დარტყმა ხელით

ჯუნ ძუკი

სწორხაზოვანი დარტყმა ხელით

სანრენ ძუკი

ხელით სამჯერ დარტყმა

უკე

ბლოკი

აგე უკე

ზედა (ზევით აღმათული) ბლოკი

გედან უკე

ქვედა ბლოკი

ჯუჯუ უკე

ჯვარედინი დაცვა

ჰიჯი უჩი

დარტყმა იდაყვით

კენ ტატე

მუშტებზე აზიდვა

ჰანგეკი

კონტრშეტევა

ჰანნო

რეაქცია

ჰანშა

რეფლექსი

კეაგე

აქნევა

ცუიოკუ

ძლიერად

ჩიკარა

ძალა

ჰიკივაკე

ფრე

ჰუქკინ

პრესი

აგე

ზედა, ზევით მიმართული

ჯუჯი

ჯვარედინი

ჯუნ

პირდაპირი, სწორხაზოვანი

ბრძანებები და რიტუალები

43 ტერმინი
ტატტე (ოკირუ)

ბრძანება „ადექი"

სეიზა (ჰიზამაზუკუ)

ბრძანება „მუხლებზე ჩაჯდომა"

აში კუდუ შიტე კუდასაი

ბრძანება: მუხლებზე ჯდომიდან (სეიზა) გადადით ფეხებგადაჯვარედინებულ ჯდომში (აგურა ო კაიტე სუვარუ)

მოკუსო (მევოტოჯიტე)

ბრძანება „თვალები დახუჭეთ"

მოკუსო იამე (მე ო აკეტე)

ბრძანება „თვალები გაახილეთ"

იამე

შეჩერება

იამეტე

დაეწყვეთ

იასუმუ

დაისვენე

მოიჩიდო

კიდევ ერთხელ

მუგორეი (კაზოეზუ ნი)

დამოუკიდებლად (დათვლის გარეშე)

რეი (სონკეი)

პატივისცემა

ოტოგაი ნი რეი

თავის დაკვრა ერთმანეთისადმი პატივისცემის გამოხატვის მიზნით

ოსუ (ოსს)

სიტყვასიტყვით «ვუძლებ», ჩამოყალიბდა, როგორც მისალმების ტრადიციული ფორმა. გამოიყენება პატივისცემის გამოხატვის, თანხმობის მიზნით, აგრეთვე, როგორც „დიახ", „გასაგებია"

ჰაი

დიახ

იიე

არა

არიგატო

მადლობა

დომო არიგატო გოძაი მას

დიდი მადლობა

საიონარა

ნახვამდის, დამშვიდობება

ენჩო სენ (ენჩო ჯიკან)

დამატებითი დრო

კოტაი (ქაერუ)

შეცვლა

გიაკუ (ჰანტაი)

საპირისპირო

ჰანტაი

საპირისპირო

იაკუსოკუ

წინასწარ მომზადებული

ავასე

შეერთება, ერთად

ავასე ტე იპპონ

ჯამში ორი ვაზაარის მიღება

ოსაე

მოშორება, ზეწოლა

ოტოგაი ნი

ერთმანეთის მიმართ

აგურა ო კაიტე სუვარუ

ფეხებგადაჯვარედინებული ჯდომა

დოჯი ნი

ერთდროულად

ოროში (უე კარა)

მიმართულება ზემოდან ქვემოთ

უე კარა

ზევიდან

მაე (მაე ნი)

წინ

ურა (ურაგავა)

უკანა მხარე

უშირო (მოდურო)

უკან, უკანა ნაწილი

მავატე (კაკუმეი)

შემოტრიალება ადგილზე

ნანამე (ნანამე ნი მაგარუ)

დიაგონალზე შეტრიალება

მავაში (ენკეი)

წრიული

იუკკური

ნელა

კაკური

ნელა

იუ ქური

შენელება, ნელა

ოსოკუ ნატტა

შენელებული

ჰიტო

ადამიანი

იაში–

ხელისგული

ვარჯიში და საბრძოლო

44 ტერმინი
დოჯო

იაპონური საბრძოლო ხელოვნების სავარჯიშო ადგილი (დარბაზი)

დოჯო ნო საჰო

დოჯოს ეტიკეტი

კარატე

„ცარიელი ხელი", იაპონური საბრძოლო ხელოვნება

კიოკუშინკაი

„აბსოლუტური ჭეშმარიტების საზოგადოება", მასუტაცუ ოიამას მიერ დაარსებული იაპონური საბრძოლო ხელოვნება

ბუდო

საბრძოლო ხელოვნება

ბუნკაი

კატას დეტალური ანალიზი, ახსნა

კატა

პირობითი, წარმოსახვითი ბრძოლა მოწინააღმდეგისთან, წინასწარ განსაზღვრული გადაადგილებით, შეტევით და დაცვით

კუმიტე (ტატაკაი)

ორთაბრძოლა

იპპონ კუმიტე

პირობითი ბრძოლა ერთ ნაბიჯზე

ჯიუ კუმიტე

თავისუფალი ბრძოლა

კამაეტე (სენტო იჩი)

საბრძოლო პოზიცია

კუმიტე (კამაეტე) დაჩი

საბრძოლო სტანდარტული დგომი

კიჰონ სობი

საბაზო ტექნიკა

რენძოკუ ვაზა (ირორონა რენშუ)

სხვადასხვა სავარჯიშო

საქიტო

ფიზიკური ილეთების ერთობლიობა

ტაისო

ფიზიკური ვარჯიში

ტამეშევარი

მყარი საგნების გატეხვა

მაკივარა

სავარჯიშო დანადგარი

გაკკო

სკოლა

გაკუსეი

მოსწავლე

სენსეი

მასწავლებელი, მწვრთნელი, ინსტრუქტორი

სემპაი

უფროსი მოსწავლე, მწვრთნელის დამხმარე

სენში

მეომარი, მებრძოლი

შიხან

ხელმძღვანელი, მასწავლებელი, ოსტატი მე-5 დანიდან

ბოგიო ნო გეიჯუცუ

თავდაცვის ხელოვნება

ბო

გრძელი საბრძოლო ხის ჯოხი (მებრძოლზე 20 სმ გრძელი უნდა იყოს)

კატანა

60–91 სმ სიგრძის სამურაის ხმალი

ბუშიდო

სამურაის ღირსების კოდექსი, რომელიც მოიცავს მოქცევის შემდეგ ძირითად პრინციპებს: პირდაპირობას, ვაჟკაცობას, სიკეთეს, ზრდილობას, გულწრფელობას, უანგარობას, ღირსებას, მოვალეობის ერთგულებას, თავმდაბლობას, თავდაჭერილობას, ზომიერებას, სხვის პატივისცემას, თვითკონტროლს, კეთილმსურველობას, მშობლების სიყვარულს

იბუკი

ძალისმიერი სუნთქვა

ნოგარე

აღმდგენითი ღრმა სუნთქვის მეთოდი

იდო სურუ

გადაადგილება

იოი (ჯუნბი)

მზაობა

ჯონბი უნდო

მოსამზადებელი სავარჯიშო

ენშუ

ვარჯიში

მიზოჩი

მზის წნული

სუიჰეი

ჰორიზონტალური

ნაგასა

გრძელი

გი (კიმონო)

სპეციალური ტანსაცმელი კარატეში სავარჯიშოდ

აში ვაზა

ფეხის დარტყმის ტექნიკა

ვაზა არი

ნახევარი ქულა (შეფასება შეჯიბრებისას)

სანბონ (სანტო)

სამმაგი

ჩუი

გაფრთხილება შეჯიბრის დროს

შუშინ

მთავარი მსაჯი

ფუკუშინ

დამხმარე მსაჯი

გსურთ ისწავლოთ ეს ტერმინები პრაქტიკაში?

მობრძანდით საცდელ ვარჯიშზე და გაეცანით კიოკუშინ კარატეს ენას და ტრადიციებს.